(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.152. అధ్యాయః 152
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
వైదిశనాంని నగరే కేషుచిద్బ్రాహ్మణేషు మృతబాలం శ్మశానముపనీయ గృధ్రజంబుకవచనైర్ఢౌలాయమానమానసతథా చింతయత్సు తత్ర యదృచ్ఛాసమాగతపరమేశ్వరేణ పార్వతీచోదనయా మృతబాలకోజ్జీవనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-152-0x(5801)(71055)
కచ్చిత్పితామహేనాసీచ్ఛ్రువం వా దృష్టమేవ చ।
కచ్చిన్మర్త్యో మృతో రాజన్పునరుజ్జీవితోఽభవత్॥ 12-152-1(71056)
భీష్మ ఉవాచ। 12-152-2x(5802)
శృణు పార్థ యథావృత్తమితిహాసం పురాతనం।
గృధ్రజంబుకసంవాదం యో వృత్తో వైదిశే పురే॥ 12-152-2(71057)
కస్యచిద్బ్రాహ్మణస్యాసీద్దుఃఖలబ్ధః సుతో మృతః।
బాల ఏవ విశాలాక్షో బాలగ్రహనిపీడితః॥ 12-152-3(71058)
దుఃఖితాః కేచిదాదాయ బాలమప్రాప్తయోవనం।
కులసర్వస్వభూతం వై రుదంతః శోకకర్శితాః॥ 12-152-4(71059)
బాలం మృతం గృహీత్వాఽథ శ్మశానాభిముఖాః స్థితాః।
అంగేనాంగం సమాక్రస్య రురుదుర్భృశదుఃఖితాః॥ 12-152-5(71060)
శోచంతస్తస్య పూర్వోక్తాన్భాషితాంశ్చాసకృత్పునః।
తం బాలం భూతలే క్షిప్య ప్రతిగంతుం న శక్నుయుః॥ 12-152-6(71061)
తేషాం రుదితశబ్దేన గృధ్రోఽభ్యేత్య వచోఽబ్రవీత్।
ప్రేతాత్మకమిమంకాలే త్యక్త్వా గచ్ఛత మాచిరం॥ 12-152-7(71062)
ఇహ పుంసాం సహస్రాణి స్త్రీసహస్రాణి చైవ హ।
సమానీతాని కాలేన హిత్వా వై యాంతి బాంధవాః॥ 12-152-8(71063)
సంపశ్యత జగత్సర్వం సుఖదుఃఖైరధిష్ఠితం।
సంయోగో విప్రయోగశ్చ పర్యాయేణోపలభ్యతే॥ 12-152-9(71064)
గృహీత్వా యే చ గచ్ఛంతి యేఽనుయాంతి చ తాన్మృతాన్।
తేఽప్యాయుషః ప్రమాణేన స్వేన గచ్ఛంతి జంతవః॥ 12-152-10(71065)
అలం స్థిత్వా శ్మశానేఽస్మిన్గృధ్రగోమాయుసంకులే।
కంకాలబహులే ఘోరే సర్వప్రాణిభయంకరే॥ 12-152-11(71066)
న పునర్జీవితః కశ్చిత్కాలధర్మముపాగతః।
ప్రియో వా యది వా ద్వేష్యః ప్రాణినాం గతిరీదృశీ॥ 12-152-12(71067)
సర్వేణ ఖలు మర్తవ్యం మర్త్యలోకే ప్రసూయతా।
కృతాంతవిహితే మార్గే మృతం కో జీవయిష్యతి॥ 12-152-13(71068)
దిశాంతోపచితో యావదస్తం గచ్ఛతి భాస్కరః।
గంయతాం స్వమధిష్ఠానం సుతస్నేహం విసృజ్య వై॥ 12-152-14(71069)
తతో గృధ్రవచః శ్రుత్వా విక్రోశంతస్తదా నృప।
బాంధవాస్తేఽభ్యగచ్ఛంత పుత్రముత్సృజ్య భూతలే॥ 12-152-15(71070)
వినిశ్చిత్యాథ చ తదా విక్రోశంతస్తతస్తతః।
[మృత ఇత్యేవ గచ్ఛంతో నిరాశాస్తస్య దర్శనే॥] 12-152-16(71071)
నిశ్చితార్థాశ్చ తే సర్వే సంత్యజంతః స్వమాత్మజం।
నిరాశా జీవితే తస్య మార్గమావృత్య ధిష్ఠితాః॥ 12-152-17(71072)
ధ్వాంక్షపక్షసవర్ణస్తు బిలాన్నిఃసృత్య జంబుకః।
గచ్ఛమానాన్స్మ తానాహ నిర్ఘృణాః ఖలు మానుషాః॥ 12-152-18(71073)
ఆదిత్యోఽయం స్థితో మూఢాః స్నేహం కురుత మా భయం।
బహురూపో ముహూర్తాచ్చ జీవేదపి చ బాలకః॥ 12-152-19(71074)
దర్భాన్భూమౌ వినిక్షిప్య పుత్రస్నేహవినాకృతాః।
శ్మశానే సుతముత్సృజ్య కస్మాద్గచ్ఛత నిర్ఘృణాః॥ 12-152-20(71075)
న వోఽస్త్యస్మిన్సుతే స్నేహో బాలే మధురభాషిణి।
యస్య భాషితమాత్రేణ ప్రసాదమధిగచ్ఛత॥ 12-152-21(71076)
న పశ్యధ్వం సుతస్నేహో యాదృశః పశుపక్షిణాం।
న తేషాం ధారయిత్వా తాన్కశ్చిదస్తి ఫలాగమః॥ 12-152-22(71077)
చతుష్పాత్పక్షికీటానాం ప్రాణినాం స్నేహసంగినాం।
పరలోకగతిస్థానాం మునియజ్ఞక్రియామివ॥ 12-152-23(71078)
తేషాం పుత్రాభిరామాణామిహ లోకే పరత్ర చ।
న గుణో దృశ్యతే కశ్చిత్ప్రజాః సంధారయంతి చ॥ 12-152-24(71079)
అపశ్యతాం ప్రియాన్పుత్రాన్యేషాం శోకో న తిష్ఠతి।
న తే పోషణసంప్రీతా మాతాపితర ఏవ హి॥ 12-152-25(71080)
మానుషాణాం కుతః స్నేహో యేషాం శోకో న విద్యతే।
ఇమం కులకరం పుత్రం త్యక్త్వా క్వ ను గమిష్యథ॥ 12-152-26(71081)
చిరం ముంచత బాష్పం చ చిరం స్నేహేనన పశ్యత।
ఏవంవిధాని హీష్టాని దుస్త్యజాని విశేషతః॥ 12-152-27(71082)
క్షీణస్యాథామిశస్తస్య శ్మశానాభిముఖస్య చ।
బాంధవా యత్ర తిష్ఠతి తత్రాన్యో నాధితిష్ఠతి॥ 12-152-28(71083)
సర్వస్య దయితాః ప్రాణాః సర్వః స్నేహం చ విందతి।
తిర్యగ్యోనిష్వపి సంతాం స్నేహం పశ్యత యాదృశం॥ 12-152-29(71084)
త్యక్త్వా కథం గచ్ఛథేమం పద్మలోలాయతేక్షణం।
యథా నవోద్వాహకృతం స్నానమాల్యవిభూషితం। 12-152-30(71085)
జంబుకస్య వచః శ్రుత్వా కృపణం పరిదేవతః।
న్యవర్తంత తదా సర్వే బాలార్థం తే స్మ మానుషాః॥ 12-152-31(71086)
గృధ్ర ఉవాచ। 12-152-32x(5803)
అహో బత నృశంసేన జంబుకేనాల్పమేధసా।
క్షుద్రేణోక్తా హీనసత్వా మానుషాః కిం నివర్తథ॥ 12-152-32(71087)
పంచభూతపరిత్యక్తం శుష్కం కాష్ఠత్వమాగతం।
కస్మాచ్ఛోచథ నిశ్చేష్టమాత్మానం కిం న శోచథ॥ 12-152-33(71088)
తపః కురుత వై తీవ్రం ముచ్యధ్వం యేన కిల్బిషాత్।
తపసా లభ్యతే సర్వం విలాపః కిం కరిష్యతి॥ 12-152-34(71089)
అనిష్టాని న భాగ్యాని జానీత స్వంస్వమాత్మనా।
యేన గచ్ఛతి బాలోఽయం దత్త్వా శోకమనంతకం॥ 12-152-35(71090)
ధనం గావః సువర్ణం చ మణిరత్నమథాపి చ।
అపత్యం చ తపోమూలం తపో యోగాచ్చ లభ్యతే॥ 12-152-36(71091)
యథా కృతా చ భూతేషు ప్రాప్యతే సుఖదుఃఖితా।
గృహీత్వా జాయతే జంతుర్దుఃఖాని చ సుఖాని చ॥ 12-152-37(71092)
న కర్మణా పితుః పుత్రః పితా వ్రా పుత్రకర్మణా।
మార్గేణాన్యేన గచ్ఛంతి బద్ధాః సుకృతదుష్కృతైః॥ 12-152-38(71093)
ధర్మం చరత యత్నేన తథాఽధర్మాన్నివర్తత।
వర్తధ్వం చ యథాకాలం దైవతేషు ద్విజేషు చ॥ 12-152-39(71094)
శోకం త్యజత దైన్యం చ సుతస్నేహాన్నివర్తత।
త్యజ్యతామయమాక్రోశస్తతః శీఘ్రం నివర్తత॥ 12-152-40(71095)
యత్కరోతి శుభం కర్మ తథా కర్మ సుదారుణం।
తత్కర్తైవ సమశ్నాతి బాంధవానాం కిమత్ర హ॥ 12-152-41(71096)
ఇహ త్యక్త్వా న తిష్ఠంతి బాంధవా బాంధవం ప్రియం।
స్నేహముత్సృజ్య గచ్ఛంతి బాష్పపూర్ణావిలేక్షణాః॥ 12-152-42(71097)
ప్రాజ్ఞో వా యది వా మూర్ఖః సధనో నిర్ధనోఽపి వా।
సర్వః కాలవశం యాతి శుభాశుభసమన్వితః॥ 12-152-43(71098)
కిం కరిష్యథ శోచిత్వా మృతం కిమనుశోచథ।
సర్వస్య హి ప్రభుః కాలో ధర్మతః సమదర్శనః॥ 12-152-44(71099)
యౌవనస్థాంశ్చ బాలాంశ్చ బృద్ధాన్గర్భగతానపి।
సర్వానావిశతే మృత్యురేవంభూతమిదం జగత్॥ 12-152-45(71100)
జంబుక ఉవాచ। 12-152-46x(5804)
అహో మందీకృతః స్నేహో గృధ్రేణేహాల్పబుద్ధినా।
పుత్రస్నేహాభిభూతానాం యుష్మాకం శోచతాం భృశం॥ 12-152-46(71101)
సమైః సంయక్ప్రయుక్తైశ్చ వచనైర్హేతుదర్శనైః।
`సర్వమేతత్ప్రపద్యాశు కురుధ్వం వా విచారణాం।'
యద్గచ్ఛథ జలస్థానం స్నేహముత్సృజ్య దుస్త్యజం॥ 12-152-47(71102)
అహో పుత్రవియోగేన మృతశూన్యోపసేవనాత్।
క్రోశతాం వా భృశం దుఃఖం వివత్సానాం గవామివ॥ 12-152-48(71103)
అద్య శోకం విజానామి మానుషాణాం మహీతలే।
స్నేహం హి కారణం కృత్వా మమాప్యశ్రూణ్యథాపతన్॥ 12-152-49(71104)
యత్నో హి సతతం కార్యస్తతో దైవేన సిద్ధ్యతి।
దైవం పురుషకారశ్చ కృతాంతేనోపపద్యతే॥ 12-152-50(71105)
అనిర్వేదః సదా కార్యో నిర్వేదాద్ధి కుతః సుఖం।
ప్రయత్నాత్ప్రాప్యతే హ్యర్థః కస్మాద్గచ్ఛథ నిర్దయం॥ 12-152-51(71106)
ఆత్మమాంసోపవృత్తం చ శరీరార్ధమర్యీ తనుం।
పితౄణాం వంశకర్తారం వనే త్యక్త్వా క్వ యాస్యథ॥ 12-152-52(71107)
అథవాఽస్తం గతే సూర్యే సంధ్యాకాల ఉపస్థితే।
తతో నేష్యశ్చ వా పుత్రమిహస్థా వా భవిష్యథ॥ 12-152-53(71108)
గృధ్ర ఉవాచ। 12-152-54x(5805)
అద్య వర్షసహస్రం మే సాగ్రం జాతస్య మానుషాః।
న చ పశ్యామి జీవంతం మృతం స్త్రీపుంనపుంసకం॥ 12-152-54(71109)
మృతా గర్భేషు జాయంతే జాతమాత్రా ంరియంతి చ।
చంక్రమంతో ంరియంతే చ యౌవనస్థాస్తథా పరే॥ 12-152-55(71110)
అనిత్యానీహ భాగ్యాని చతుష్పాత్పక్షిణామపి।
జంగమాజంగమానాం చ హ్యాయురగ్రేఽవతిష్ఠతే॥ 12-152-56(71111)
ఇష్టదారవియుక్తాశ్చ పుత్రశోకాన్వితాస్తథా।
దహ్యమానాః స్మ శోకేన గృహం గచ్ఛంతి నిత్యశః॥ 12-152-57(71112)
అనిష్టానాం సహస్రాణి తథేష్టానాం శతాని చ।
ఉత్సృజ్యేహ ప్రయాతా వై బాంధవా భృశదుఃఖితాః॥ 12-152-58(71113)
త్యజ్యతామేష నిస్తేజాః శూన్యః కాష్ఠత్వమాగతః।
అన్యదేహవిషక్తం హి శిశుం కాష్ఠముపాసథ॥ 12-152-59(71114)
త్యక్తజీవస్య వై బాష్పం కస్మాద్ధిత్వా న గచ్ఛత।
నిరర్థకో హ్యయం స్నేహో నిష్ఫలశ్చ పరిశ్రమః॥ 12-152-60(71115)
న చ క్షుర్భ్యాం న కర్ణాభ్యాం చ శృణోతి స పశ్యతి।
కస్మాదేనం సప్నుత్సృజ్య న గృహాన్గచ్ఛతాశు వై॥ 12-152-61(71116)
మోక్షధర్మాశ్రితైర్వాక్యైర్హేతుమద్భిః సునిష్ఠురైః।
భయోక్తా గచ్ఛత క్షిప్రం స్వం స్వమేవ నివేశనం॥ 12-152-62(71117)
ప్రజ్ఞావిజ్ఞానయుక్తేన బుద్ధిసంజ్ఞాప్రదాయినా।
వచ్చం శ్రావితా నూనం మానుషాః సంనివర్తథ॥ 12-152-63(71118)
[శోకో ద్విగుణతాం యాతి దృష్ట్వా స్మృత్వా చ చేష్టితం।
ఇత్యేతద్వచనం శ్రుత్వా సన్నివృత్తాస్తు మానుషాః।
అపశ్యత్తం తదా సుప్తం ద్రుతమాగత్య జంబుకః॥] 12-152-64(71119)
జంబుక ఉవాచ। 12-152-65x(5806)
ఇమం కనకవర్ణాభం భూషణైః సమలంకృతం।
గృధ్రవాక్యాత్కథం పుత్రం త్యక్ష్యధ్వం పితృపిండదం॥ 12-152-65(71120)
న స్నేహస్య చ విచ్ఛేదో విలాపరుదితస్య చ।
మృతస్యాస్య పరిత్యాగాత్తాపో వై భవితా ధ్రువం॥ 12-152-66(71121)
శ్రూయతే శంబుకే శూద్రే హతే బ్రాహ్మణదారకః।
జీవితో ధర్మమాసాద్య రామాత్సత్యపరాక్రమాత్॥ 12-152-67(71122)
తథా శ్వైత్యస్య రాజర్షేర్బాలో దిష్టాంతమాగతః।
మునినా ధర్మనిష్ఠేన మృతః సంజీవితః పునః॥ 12-152-68(71123)
తథా కశ్చిద్భవేత్సిద్ధో మునిర్వా దేవతాపి వా।
కృపణానామనుక్రోశం కుర్యాద్వో రుదతామిహ॥ 12-152-69(71124)
ఇత్యుక్తాస్తే న్యవర్తంత శోకార్తాః పుత్రవత్సలాః।
అంకే శిరః సమాధాయ రురుదుర్బహువిస్తరం।
తేషాం రుదితశబ్దేన గృధ్రోఽభ్యేత్య వచోఽబ్రవీత్॥ 12-152-70(71125)
అశ్రుపాతపరిక్లిన్నః పాణిస్పర్శప్రపీడితః।
ధర్మరాజప్రయోగాచ్చ దీర్ఘనిద్రాం ప్రవేశితః॥ 12-152-71(71126)
`తపసాఽపి హి సంయుక్తో జనః కాలేన హన్యతే।
సర్వస్నేహావసక్తానామిదం హి స్నేహవర్తనం॥' 12-152-72(71127)
బాలవృద్ధసహస్రాణి సదా సంత్యజ్య బాంధవాః।
దినాని చైవ రాత్రీశ్చ దుఃఖం తిష్ఠంతి భూతలే॥ 12-152-73(71128)
అలం నిర్బంధమాగత్య శోకస్య పరివారణం।
అప్రత్యయం కుతో హ్యస్య పునరద్యేహ జీవితం॥ 12-152-74(71129)
`నైష జంబుకవాక్యేన పునః ప్రాప్స్యతి జీవితం।'
మృతస్యోత్సృష్టదేహస్య పునర్దేహో న విద్యతే॥ 12-152-75(71130)
నైవ మూర్తిప్రదానేన జంబుకస్య శతైరపి।
న స జీవయితుం శక్యో బాలో వర్షశతైరపి॥ 12-152-76(71131)
అథ రుద్రః కుమారో వా బ్రహ్మా వా విష్ణురేవ చ।
వరమస్మై ప్రయచ్ఛంతి తతో జీవేదయం శిశుః॥ 12-152-77(71132)
నైవ బాష్పవిమోక్షేణ న వా శ్వాసకృతేన చ।
న దీర్ఘరుదితేనాయం పునర్జీవం గమిష్యతి॥ 12-152-78(71133)
అహం చ క్రోష్టుకశ్చైవ యూయం యే చాస్య బాంధవాః।
ధర్మాధర్మౌ గృహీత్వేహ సర్వే వర్తామహేఽధ్వని॥ 12-152-79(71134)
అప్రియం పరుషం చాపి పరద్రోహం పరస్త్రియం।
అధర్మమనృతం చైవ దూరాత్ప్రాజ్ఞో వివర్జయేత్॥ 12-152-80(71135)
ధర్మం సత్యం శ్రుతం న్యాయ్యం మహతీం ప్రాణినాం దయాం।
అజిహ్నత్వమశాఠ్యం చ యత్నతః పరిమార్గత॥ 12-152-81(71136)
మాతరం పితరం వాఽపి బాంధవాన్సుహృదస్తథా।
జీవతో యే న పశ్యతి తేషాం ధర్మవిపర్యయః॥ 12-152-82(71137)
యో న పశ్యతి చక్షుర్భ్యాం నేంగతే చ కథంచన।
తస్య నిష్ఠావసానాంతే రుదంతాః కిం కరిష్యథ॥ 12-152-83(71138)
ఇత్యుక్తాస్తే సుతం త్యక్త్వా భూమౌ శోకపరిప్లుతాః।
దహ్యమానాః సుతస్నేహాత్ప్రయయుర్బాంధవా గృహం॥ 12-152-84(71139)
జంబుక ఉవాచ। 12-152-85x(5807)
దారుణో మర్త్యలోకోఽయం సర్వప్రాణివినాశనః।
ఇష్టబంధువియోగశ్చ తథేహాల్పం చ జీవితం॥ 12-152-85(71140)
బహ్వలీకమసత్యం చాప్యతివాదాప్రియంవదం।
ఇమం ప్రేక్ష్య పునర్భావం దుఃఖశోకవివర్ధనం।
న మే మానుషలోకోఽయం ముహూర్తమపి రోచతే॥ 12-152-86(71141)
అహో ధిగ్గృధ్రవాక్యేన యథైవాబుద్ధయస్తథా।
కథం గచ్ఛథ నిఃస్నేహాః సుతస్నేహం విసృజ్య చ॥ 12-152-87(71142)
ప్రదీప్తాః పుత్రశోకేన సన్నివర్తథ మానుషాః।
శ్రుత్వా గృధ్రస్య వచనం పాపస్యేహాకృతాత్మనః॥ 12-152-88(71143)
సుఖస్యానంతరం దుఃఖం దుఃఖస్యానంతరం సుఖం।
సుఖదుఃఖావృతే లోకే నాస్తి సౌఖ్యమనంతకం॥ 12-152-89(71144)
ఇమం క్షితితలే త్యక్త్వా బాలం రూపసమన్వితం।
కులశోభాకరం మూఢాః పుత్రం త్యక్త్వా క్వ యాస్యథ॥ 12-152-90(71145)
రూపయౌవనసంపన్నం ద్యోతమానమివ శ్రియా।
జీవంతమేవ పశ్యామి మనసా నాత్ర సంశయః॥ 12-152-91(71146)
వినాశేనాస్య న హి వై సుఖం ప్రాప్స్యథ మానుషాః।
పుత్రశోకాభితప్తానాం మృతమప్యద్య వః క్షమం॥ 12-152-92(71147)
దుఃఖసంభావనం కృత్వా ధారయిత్వా సుఖం స్వయం।
త్యక్త్వా గమిష్యథ క్వాద్య సముత్సృజ్యాల్పబుద్ధివత్॥ 12-152-93(71148)
భీష్మ ఉవాచ। 12-152-94x(5808)
తథా ధర్మవిరోధేన ప్రియమిథ్యాభిధాయినాం।
శ్మశానవాసినా నిత్యం రాత్రిం మృగయతా నృప॥ 12-152-94(71149)
తతో మధ్యస్థతాం నీతా వచనైరమృతోపమైః।
జంబుకేన స్వకార్యార్థం బాంధవాస్తత్ర వారితాః॥ 12-152-95(71150)
గృధ్ర ఉవాచ। 12-152-96x(5809)
అయం ప్రేతసమాకీర్ణో యక్షరాక్షససేవితః।
దారుణః కాననోద్దేశః కౌశికైరభినాదితః॥ 12-152-96(71151)
భీమః సుఘోరశ్చ తథా నీలమేఘసమప్రభః।
అస్మిఞ్శవం పరిత్యజ్య ప్రేతకార్యాణ్యుపాసత॥ 12-152-97(71152)
భానుర్యావన్న యాత్యస్తం యావచ్చ విమలా దిశః।
తావదేనం పరిత్యజ్య ప్రేతకార్యాణ్యుపాసత॥ 12-152-98(71153)
నదంతి పరుషం శ్యేనాః శివాః క్రోశంతి దారుణం।
మృగేంద్రాః ప్రతినర్దంతి రవిరస్తం చ గచ్ఛతి॥ 12-152-99(71154)
చితా ధూమేన నీలేన సంరజ్యంతే చ పాదపాః।
శ్మశానే చ నిరాహారాః ప్రతినర్దంతి దేవతాః॥ 12-152-100(71155)
సర్వే వికృతదేహాశ్చాప్యస్మిందేశే సుదారుణే।
యుష్మాన్ప్రధర్షయిష్యంతి వికృతా మాంసభోజినః॥ 12-152-101(71156)
క్రూరశ్చాయం వనోద్దేశో భయమద్య భవిష్యతి।
త్యజ్యతాం కాష్ఠభూతోఽయం ముచ్యతాం జాంబుకం వచః॥ 12-152-102(71157)
యది జంబుకవాక్యాని నిష్ఫలాన్యనృతాని చ।
శ్రోష్యథ భ్రష్టవిజ్ఞానాస్తతః సర్వే వినంక్ష్యథ॥ 12-152-103(71158)
జంబుక ఉవాచ। 12-152-104x(5810)
స్థీయతాం వో న భేతవ్యం యావత్తపతి భాస్కరః।
తావదస్మిన్సుతే స్నేహాదనిర్వేదేన వర్తత॥ 12-152-104(71159)
స్వైరం రుదంతో విస్రబ్ధాశ్చిరం స్నేహేన పశ్యత।
`దారుణేఽస్మిన్వనోద్దేశే భయం వో న భవిష్యతి॥ 12-152-105(71160)
అయం సౌంయో వనోద్దేశః పితృణాం నిధనాకరః।'
స్థీయతాం యావదాదిత్యః కింవః క్రవ్యాదభాషితైః॥ 12-152-106(71161)
యది గృధ్రస్య వాక్యాని తీవ్రాణి రభసాని చ।
గృహ్ణీత మోహితాత్మానః సుతో వో న భవిష్యతి॥ 12-152-107(71162)
భీష్మ ఉవాచ। 12-152-108x(5811)
గృధ్రో నాస్తమితేఽభ్యేతి తిష్ఠేన్నక్తం చ జంబుకః।
మృతస్య తం పరిజనమూచతుస్తౌ క్షుధాన్వితౌ॥ 12-152-108(71163)
స్వకార్యబద్ధకక్షౌ తౌ రాజన్గృధ్రోఽథ జంబుకః।
క్షుత్పిపాసాపరిశ్రాంతౌ శాస్త్రమాలంబ్య జల్పతః॥ 12-152-109(71164)
తయోర్విజ్ఞానవిదుషోర్ద్వయోర్మృగపతత్రిణోః।
వాక్యైరమృతకల్పైస్తైః ప్రతిష్ఠంతే వ్రజంతి చ॥ 12-152-110(71165)
శోకదైన్యసమావిష్టా రుదంతస్తస్థిరే తదా।
స్వకార్యకుశలాభ్యాం తే సంభ్రాంయంతే హ నైపుణాత్॥ 12-152-111(71166)
తథా తయోర్వివదతోర్విజ్ఞానవిదుషోర్ద్వయోః।
బాంధవానాం స్థితానాం చాప్యుపాతిష్ఠత శంకరః॥ 12-152-112(71167)
దేవ్యా ప్రణోదితో దేవః కారుణ్యార్ద్రీకృతేక్షణః।
తతస్తానాహ మనుజాన్వరదోఽస్మీతి శంకరః॥ 12-152-113(71168)
తే ప్రత్యూచురిదం వాక్య దుఃఖితాః ప్రణతాః స్థితాః।
ఏకపుత్రవిహీనానాం సర్వేష్నాం జీవితార్థినాం।
పుత్రస్య నో జీవదానాజ్జీవితం దాతుమర్హసి॥ 12-152-114(71169)
ఏవముక్తః స భగవాన్వారిపూర్ణేన పాణినా।
జీవం తస్మై కుమారాయ ప్రాదాద్వర్షశతాని వై॥ 12-152-115(71170)
తథా గోమాయుగృధ్రాభ్యాం ప్రాదదత్క్షుద్వినాశనం।
వరం పినాకీ భగవాన్సర్వభూతహితే రతః॥ 12-152-116(71171)
తతః ప్రణంయ తే దేవం శ్రేయోహర్షసమన్వితాః।
కృతకృత్యాః సుసంహృష్టాః ప్రాతిష్ఠంత తదా విభో॥ 12-152-117(71172)
అనిర్వేదేన దీర్ఘేణ నిశ్చయేన ధ్రువేణ చ।
దేవదేవప్రసాదాచ్చ క్షిప్రం ఫలమవాప్యతే॥ 12-152-118(71173)
పశ్య దైవస్య సంయోగం బాంధవానా చ నిశ్చయం।
కృపణానాం తు రుదతాం కృతమశ్రుప్రమార్జనం॥ 12-152-119(71174)
పశ్య చాల్పేన కాలేన నిశ్చయాధ్వేషణేన చ।
ప్రసాదం శంకరాత్ప్రాప్య దుఃఖితాః సుఖమాప్నువన్॥ 12-152-120(71175)
తే విస్మితాః ప్రహృష్టాశ్చ పుత్రసంజీవనాత్పునః।
బభూవుర్భరతశ్రేష్ఠ ప్రసాదాచ్ఛంకరస్య వై॥ 12-152-121(71176)
తతస్తే త్వరితా రాజంస్త్యక్త్వా శోకం శిశూద్భవం।
వివిశుః పుత్రమాదాయ నగరం హృష్టమానసాః॥ 12-152-122(71177)
ఏషా బుద్ధిః సమస్తానాం చాతుర్వర్ణ్యేన దర్శితా॥ 12-152-123(71178)
ధర్మార్థమోక్షసంయుక్తమితిహాసం పురాతనం।
శ్రుత్వా మనుష్యః సతతమిహాముత్ర ప్రమోదతే॥ ॥ 12-152-124(71179)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి ఆపద్ధర్మపర్వణి ద్విపంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 152॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-152-2 యో వృత్తో నైమిషే పురేతి ఝ. పాఠః॥
12-152-5 అంకేనాంకం సమాక్రంయేతి డ. థ. పాఠః॥
12-152-7 ఏకాత్మకమిదం లోకే ఇతి థ. ధ. పాఠః॥
12-152-8 కిం తైర్వైయాతబాంధవా ఇతి థ. ధ. పాఠః॥
12-152-12 న పునర్జీవతే కశ్చిదితి డ. థ. ద. పాఠః॥
12-152-13 జీవలోకే ప్రసూయతేతి థ. ద. పాఠః॥
12-152-14 దిశాంతోపరతే కాలే చాస్తం గచ్ఛతి భాస్కర ఇతి ధ. పాఠః॥
12-152-22 న మే సంధారయిత్వా తు ఇతి ధ. పాఠః॥
12-152-47 యద్రచ్ఛతి జనశ్చాయమితి ఝ. పాఠః॥
12-152-69 కశ్చిల్లభేత్సిద్ధ ఇతి ఝ. పాఠః॥
12-152-72 తపసా పి హి సంయుక్తా ధనవంతో మహాధియః।
సర్వే మృత్యువశం యాంతి తదిదం ప్రేతపత్తనమితి ఝ. పాఠః॥
12-152-77 వరమస్మై ప్రయచ్ఛేయుస్తత ఇతి ఝ. పాఠః॥
12-152-95 బాంధవాస్తస్య ధారితా ఇతి థ. పాఠః॥
12-152-104 వః యుష్మాభిః॥
12-152-108 గృధ్రోఽస్తమిస్యాహ గతో గతో నేచి చ జంబుకః ఇతి ఝ. పాఠః॥
12-152-119 బాంధవానాం చ సత్యతామితి ద. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.